Page 147 - Demo

i bankave komb%u00ebtare dhe institucioneve t%u00eb tjera t%u00eb kreditit ishte nj%u00eb tjet%u00ebr nism%u00eb e r%u00ebnd%u00ebsishme e politik%u00ebs ekonomike t%u00eb qeveris%u00eb turke. U b%u00ebn%u00eb p%u00ebrpjekje p%u00ebr kufizimin e monopoleve t%u00eb huaja, pa i likuiduar ato t%u00ebr%u00ebsisht. Qeveria turke i kushtoi v%u00ebmendje edhe kap%u00ebrcimit t%u00eb prapambetjes n%u00eb bujq%u00ebsi. P%u00ebr k%u00ebt%u00eb q%u00ebllim u mor%u00ebn masa p%u00ebr p%u00ebrmir%u00ebsimin e rrjetit rrugor, p%u00ebr shtimin e sip%u00ebrfaqeve t%u00eb mbjella, racionalizimin dhe shtimin e kredive nga banka bujq%u00ebsore, mekanizimin e prodhimit. T%u00eb gjitha k%u00ebto reforma k%u00ebrkonin dije dhe kultur%u00eb, prandaj u mor%u00ebn masa n%u00eb fush%u00ebn e arsimit.N%u00eb fush%u00ebn e kultur%u00ebs dhe t%u00eb arsimit u zbatua ideja e nj%u00eb kulture larg bes%u00ebtytnive dhe paragjykimeve t%u00eb vjetra, por edhe larg ideve t%u00eb huaja, q%u00eb nuk kishin asnj%u00eb af%u00ebrsi me karakterin dhe me historin%u00eb komb%u00ebtare. Duke kuptuar r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e shkoll%u00ebs, t%u00eb artit e t%u00eb let%u00ebrsis%u00eb p%u00ebr p%u00ebrparimin e kombit turk, shkoll%u00ebs iu vu si detyr%u00eb themelore edukimi i t%u00eb rinjve me respektin ndaj njeriut, me dashurin%u00eb p%u00ebr kombin e vendin. N%u00eb kuadrin e laicizimit t%u00eb arsimit u mor%u00ebn nj%u00eb varg masash, si: v%u00ebnia e t%u00eb gjitha shkollave n%u00ebn var%u00ebsin%u00eb e Ministris%u00eb s%u00eb Arsimit Komb%u00ebtar, ndarja e institucioneve fetare nga shteti, suprimimi i ministrive t%u00eb kulteve, v%u00ebnia e shkollave t%u00eb huaja n%u00ebn kontrollin e qeveris%u00eb etj. Gjithashtu, u z%u00ebvend%u00ebsua alfabeti arab me alfabetin latin turk.Reformat institucionale u shoq%u00ebruan me ndryshime shoq%u00ebrore rr%u00ebnj%u00ebsore. Gruas turke iu njoh%u00ebn t%u00eb drejtat e natyrshme, deri at%u00ebher%u00eb t%u00eb mohuara n%u00eb familje dhe n%u00eb shoq%u00ebri. Ajo mund t%u00eb merrte pjes%u00eb n%u00eb prodhim, ashtu si burrat, p%u00ebr rim%u00ebk%u00ebmbjen e ekonomis%u00eb dhe t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb turke. Me legjislacionin e ri, asaj iu njoh e drejta e zgjedhjes n%u00eb organizmat shtet%u00ebror%u00eb.Gjith%u00eb k%u00ebto transformime %u00e7uan n%u00eb formimin e nj%u00eb shteti modern, komb%u00ebtar, t%u00eb pavarur, laik turk. Merita n%u00eb radh%u00eb t%u00eb par%u00eb i takon Mustafa Kemalit. Populli turk i dha epitetin %u201cBaba i turqve%u201d (Ataturk) dhe %u201cFitimtar%u201d (Gazi).Ataturku i paraqet alfabetin e ri turk popullit t%u00eb Kajzerit20 shtator 1928.3Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 Argumentoni p%u00ebrse kalimi nga pushteti i sulltanit n%u00eb sovranitetin e popullit sh%u00ebnoi nj%u00eb faqe t%u00eb re t%u00eb historis%u00eb s%u00eb shtetit komb%u00ebtar turk.%u2022 Diskutoni rreth q%u00ebndrimit t%u00eb Mustafa pash%u00eb Ataturkut.Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 P%u00ebrshkruani veprimtarin%u00eb e Mustafa Kemalit n%u00eb Luft%u00ebn %u00c7lirimtare.%u2022 Shpjegoni m%u00ebnyrat se si u vu n%u00eb jet%u00eb parimi i sovranitetit t%u00eb popullit.%u2022 %u00c7far%u00eb masash u mor%u00ebn n%u00eb fush%u00ebn ekonomike nga qeveria e Kemalit?%u2022 Cilat qen%u00eb reformat kryesore n%u00eb arsim dhe n%u00eb kultur%u00eb?%u2022 Analizoni ndryshimet rr%u00ebnj%u00ebsore n%u00eb jet%u00ebn shoq%u00ebrore.%u2022 Argumentoni pse paqja e Sevr%u00ebs ishte nj%u00eb njoll%u00eb e zez%u00eb n%u00eb historin%u00eb e Turqis%u00eb.Hulumtoni dhe diskutoni145